اگر چند سال پیش برای شروع یک پروژه طراحی مردد بودید، احتمالاً در مقایسه فیگما با ادوب XD همه‌چیز به بررسی قابلیتهای پروتوتایپ یا همکاری تیمی ختم می‌شد. اما امروز یک تفاوت مهم‌تر وجود دارد: فیگما هر روز آپدیت می‌شود، درحالیکه Adobe XD در حالت نگهداری (Maintenance Mode) قرار گرفته است.
به همین دلیل، تفاوت فیگما و Adobe XD امروز فقط به امکانات این دو ابزار محدود نمیشود؛ وضعیت توسعه و آینده آن‌ها هم در انتخاب ابزار اهمیت دارد. با این حال، XD هنوز برای بعضی تیم‌ها و پروژههای قدیمی قابل استفاده است و مقایسه این دو ابزار کاملاً بی‌معنا نشده است.
در این مقاله از زرین‌پرداخت، تفاوت فیگما و ادوبی اکس دی Figma و Adobe XD را از نظر امکانات طراحی، پروتوتایپ، همکاری تیمی، تحویل طرح به برنامهنویس، کاربرد در طراحی سایت و اپلیکیشن، قیمت و وضعیت فعلی بررسی می‌کنیم تا مشخص شود هرکدام در چه شرایطی کاربرد بیشتری دارند.
Figma (فیگما) و Adobe XD (ادوبی اکس‌دی)؛ از گذشته تا امروز
در طراحی رابط کاربری و تجربه کاربری ، فیگما (Figma) و ادوبی ایکس‌دی (Adobe XD) سال‌ها از ابزارهای شناخته‌شده و پرکاربرد برای طراحی محصولات دیجیتال بوده‌اند. هر دو ابزار برای ساده‌ترکردن فرایند طراحی، ساخت پروتوتایپ و همکاری روی پروژههای دیجیتال توسعه پیدا کردند؛ بااین‌حال، مسیر آن‌ها در سالهای اخیر متفاوت شده است.
فیگما (Figma) یک ابزار طراحی مبتنی بر وب است که به‌دلیل محیط کاربری ساده، همکاری هم‌زمان و دسترسی آسان، جایگاه مهمی در طراحی محصول پیدا کرده است. توسعه فعال فیگما هم باعث شده این ابزار همچنان قابلیتهای جدیدی دریافت کند و نیازهای طراحان و تیم‌های محصول را پوشش دهد.
در مقابل، ادوبی ایکس‌دی (Adobe XD) یکی از ابزارهای محبوب Adobe برای طراحی رابط کاربری و ساخت پروتوتایپ است که به‌خصوص به‌دلیل محیط ساده و ابزارهای مناسب برای طراحی تعاملی مورد توجه طراحان قرار گرفت. بااین‌حال، Adobe XD اکنون در حالت نگهداری (Maintenance Mode) قرار دارد؛ یعنی قابلیتهای جدیدی برای آن توسعه داده نمیشود و Adobe بیشتر بر پشتیبانی از کاربران فعلی و رفع مشکلات موجود تمرکز دارد.
تفاوت فیگما Figma و Adobe XD در یک نگاه
در جدول زیر، تفاوت‌های کلیدی دو ابزار از نظر وضعیت فعلی، هزینه‌ها و امکانات فنی به شما ارائه می‌شود:
| ویژگی / معیار مقایسه | Figma (فیگما) | Adobe XD (ادوبی ایکس‌دی) |
| وضعیت فعلی (در سال 2026) | توسعه فعال (آپدیت‌های مستمر و ویژگی‌های جدید) | توسعه متوقف شده (در حالت نگهداری) |
| دسترسی و پلتفرم | تحت وب (مرورگر)، نرم‌افزار ویندوز و مک | فقط اپلیکیشن نصبی (ویندوز و مک) |
| پلن کاملاً رایگان | دارد (فایلهای Draft نامحدود، 3 فایل تیمی) | ندارد |
| قیمت | 16 دلار در ماه برای امکانات کامل طراحی | قیمت مستقل ندارد (نیازمند خرید پکیج کامل Adobe CC) |
| همکاری هم‌زمان
| عالی (ذاتاً چندکاربره، بدون محدودیت و افت سرعت) | متوسط (Coediting متکی به سینک فایل در فضای ابری ادوبی) |
| تحویل به توسعه‌دهنده (Handoff) | پیشرفته (دارای محیط اختصاصی Dev Mode و کددهی دقیق) | پایه (قابلیت قدیمی Design Specs بدون آپدیت جدید) |
| سیستم چیدمان و ریسپانسیو | Auto Layout (هماهنگ با منطق چیدمان در توسعه وب) | Responsive Resize (تغییر سایز خودکار اما بدون منطق کد) |
| مدیریت دیزاین سیستم | بسیار پیشرفته (پشتیبانی از Variables و Properties) | پایه (پشتیبانی از Components و States) |
| پروتوتایپ و تعامل‌پذیری | حرفهای و شرطی (استفاده از متغیرها و منطق ریاضی) | ساده و خطی (انیمیشن‌های روان با Auto-Animate) |
| پلاگین‌ها و کامیونیتی | بسیار گسترده | |
| پشتیبانی از حالت آفلاین | بسیار محدود (کاملاً وابسته به اینترنت) | کامل (امکان کار و ذخیره فایل‌ها روی سیستم لوکال) |
مقایسه امکانات فیگما (Figma) و ادوبی ایکس‌دی (Adobe XD)
در زمینه مقایسه سرعت و امکانات Figma و Adobe XD، کفه ترازو به‌وضوح سمت فیگما سنگینی میکند. هر دو ابزار در گذشته رقابت پایاپایی داشتند، اما اجرای روانِ فیگما روی مرورگر و توقف توسعه XD باعث ایجاد فاصله معناداری شده است.
برای مقایسه سریع‌تر، مهم‌ترین تفاوت‌های Figma و Adobe XD را در بخش‌های فرایند طراحی در جدول زیر ببینید.
| کاربرد | Figma (فیگما) | Adobe XD (ادوبی ایکس‌دی) |
| ساخت و مدیریت دیزاین سیستم | مناسب پروژههای بزرگ و مقیاس‌پذیر | مناسب ساختارهای ساده‌تر |
| ساخت پروتوتایپ | مناسب تعاملات پیچیده (متغیرها و منطق شرطی) | مناسب پروتوتایپ سریع و ساده (Auto-Animate) |
| طراحی ریسپانسیو و چیدمان | منعطف‌تر (Auto Layout با کنترل دقیق رفتار اجزا) | ساده‌تر (Responsive Resize برای تغییر اندازه خودکار) |
| استفاده از هوش مصنوعی در طراحی | دارد | ندارد |
طراحی رابط کاربری و سیستم‌های طراحی (Design System)
فیگما با قابلیت‌هایی مثل Auto Layout، Component Properties و Variables امکان ساخت سیستم‌های طراحی منعطف و مقیاس‌پذیر را فراهم میکند. Adobe XD هم ابزارهایی مثل Components، Responsive Resize و Repeat Grid دارد که برای تنظیم طراحی در اندازه‌های مختلف و ساخت اجزای تکرارشونده کاربرد دارند.
پروتوتایپ و تعاملات (Prototype & Interactions)
فیگما با قابلیت‌هایی مثل منطق شرطی (Conditional Logic) و متغیرها، امکان ساخت پروتوتایپ‌هایی با رفتار نزدیک به محصول نهایی را فراهم میکند. Adobe XD هم با ابزارهای پروتوتایپ و به‌خصوص قابلیت Auto-Animate، برای شبیه‌سازی سریع و روان انیمیشن‌ها و جابه‌جایی بین صفحات کاربردی است.
XD برای پروتوتایپ‌های ساده و سریع مناسب است، اما Figma برای شبیه‌سازی تعاملات پیچیده امکانات گسترده‌تری دارد.
پلاگین‌ها و یکپارچه‌سازی (Plugins & Integrations)
فیگما در Figma Community اکوسیستم بزرگ و فعالی دارد و هزاران پلاگین برای ساده‌تر و خودکارکردن کارها یا اتصال به ابزارهای دیگر در دسترس است. در مقابل، Adobe XD دیگر پلاگین جدیدی برای انتشار در مارکت‌پلیس نمی‌پذیرد و بسیاری از پلاگین‌های قبلی آن هم به‌روزرسانی نمی‌شوند.
خروجی گرفتن و تحویل به برنامهنویس (Export & Handoff)
فیگما علاوه بر خروجی گرفتن با فرمت‌های رایج مثل PNG، JPG، SVG و PDF، محیط اختصاصی Dev Mode را هم دارد که دسترسی برنامهنویس به مشخصات طرح، کدها و اطلاعات موردنیاز برای توسعه را ساده‌تر میکند. Adobe XD نیز از فرمت‌های رایج تصویری پشتیبانی میکند و قابلیت Design Specs را برای ارائه مشخصات طرح به توسعه‌دهنده دارد.
هوش مصنوعی (AI)
فیگما ابزارهای هوش مصنوعی یکپارچه‌ای (Figma AI) برای کارهایی مثل نام‌گذاری خودکار لایه‌ها، تولید محتوای متنی و تصویری، جست‌وجوی بصری طرح‌ها و انجام سریع‌تر کارهای تکراری دارد و همچنان این قابلیت‌ها را توسعه می‌دهد. Adobe XD با قرار گرفتن در وضعیت Maintenance Mode (حالت نگهداری)، قابلیتهای هوش مصنوعی مشابهی دریافت نکرده است.
فیگما و ادوبی ایکس‌دی از نظر همکاری تیمی و تحویل طراحی به توسعه‌دهنده
وقتی چند نفر هم‌زمان روی یک پروژه کار میکنند، فقط ابزارهای طراحی مهم نیستند؛ نحوه همکاری، اشتراک‌گذاری فایل و انتقال جزئیات طراحی به توسعه‌دهنده هم اهمیت پیدا میکند. Figma و Adobe XD هر دو برای این فرایند ابزارهایی دارند، اما رویکردشان یکسان نیست.
همکاری هم‌زمان (Real-time Collaboration)
در فیگما چند نفر می‌توانند هم‌زمان روی یک فایل کار کنند، تغییرات را همان‌جا ببینند، فایل را به اشتراک بگذارند و کامنت بگذارند. Adobe XD هم با قابلیت Coediting امکان ویرایش هم‌زمان اسناد ابری و مشاهده تغییرات صورت گرفته توسط اعضای تیم را فراهم میکند.
تحویل طراحی به توسعه‌دهنده (Design Handoff)
در فیگما، توسعه‌دهنده از طریق Dev Mode به مشخصات طراحی، اندازه‌ها، فاصله‌ها، رنگ‌ها و دارایی‌های موردنیاز دسترسی دارد. Adobe XD هم با Share for Development و Design Specs جزئیات لازم برای پیاده‌سازی طراحی را در اختیار توسعه‌دهنده می‌گذارد.
تفاوت فیگما (Figma) و ادوبی اکس‌دی (Adobe XD) از نظر قیمت و نسخه رایگان
اگر دنبال گزینه‌ای هستید که بتوانید بدون پرداخت هزینه شروع کنید، Figma یک پلن رایگان Starter دارد؛ اما Adobe XD در حال حاضر نسخه رایگان فعالی برای کاربران جدید ارائه نمیکند. یک تفاوت مهم دیگر هم مربوط به شیوه خرید این دو ابزار است؛ Figma را میتوان بهصورت مستقل خرید، اما Adobe XD دیگر جداگانه عرضه نمیشود و دسترسی به آن از طریق اشتراک‌های واجد شرایط Adobe انجام می‌شود.
| معیار | Figma | Adobe XD |
| نسخه رایگان | دارد | ندارد |
| قیمت | 16 دلار ماهانه برای طراح | قیمت مستقل ندارد |
| مدل پرداخت | اشتراکی؛ براساس پلن و Seat | از طریق اشتراک کلیِ Adobe |
یک تفاوت دیگر هم در نحوه دسترسی به این دو ابزار وجود دارد که برای کاربرانی ایرانی می‌تواند در زمینه هزینه تفاوت ایجاد کند. Adobe XD یک نرم‌افزار دسکتاپی است و نسخه‌های کرک‌شده آن، مثل بعضی دیگر از نرم‌افزارهای Adobe، قابل استفاده هستند. اما Figma بیشتر بهصورت آنلاین ارائه می‌شود و استفاده از آن به حساب کاربری و سرویس‌های خود Figma وابسته است و نسخه کرک‌شده آن در دسترس نیست.
وضعیت فعلی فیگما و ادوبی ایکس‌دی؛ آیا Figma جایگزین XD شده است؟
مقایسه Figma و Adobe XD امروز با چند سال قبل یک تفاوت مهم دارد: Figma همچنان فعالانه توسعه پیدا میکند، اما Adobe XD در حالت نگهداری (Maintenance Mode) قرار دارد. یعنی Adobe برای XD قابلیتهای جدید توسعه نمی‌دهد و تمرکز آن بیشتر روی پشتیبانی از کاربران فعلی، رفع باگ‌ها و مشکلات امنیتی است.
در طرف مقابل، Figma در سال 2026 همچنان قابلیتهای جدیدی در زمینه طراحی، پروتوتایپ، هوش مصنوعی و همکاری تیمی دریافت میکند؛ انتشار منظم به‌روزرسانی‌ها و محصولاتی مثل Figma Make و Figma Agent نشان می‌دهد که مسیر توسعه آن همچنان فعال است.
در نتیجه، تفاوت Figma و XD فقط به امکانات فعلی‌شان محدود نمیشود. XD هنوز قابل استفاده است، اما توسعه قابلیتهای جدید آن متوقف شده؛ درحالیکه Figma همچنان به توسعه و اضافه‌کردن قابلیتهای ادامه می‌دهد. اگر قرار است برای یک پروژه جدید ابزار انتخاب کنید، این تفاوت را هم باید در نظر بگیرید.
فیگما (Figma) یا ادوبی ایکس‌دی (Adobe XD)؛ کدام برای شما مناسبتر است؟
در سال 2026، انتخاب بین Figma و Adobe XD تا حد زیادی به این بستگی دارد که پروژه جدیدی شروع می‌کنید یا با پروژههای قدیمی کار می‌کنید. برای بیشتر کاربران، مسیر تصمیم‌گیری ساده است: اگر قرار است طراحی جدیدی را شروع کنید، Figma انتخاب منطقی‌تری است؛ XD بیشتر برای ادامه پروژههای قدیمی کاربرد دارد.
| اگر این شرایط را دارید... | انتخاب مناسبتر |
| تازه می‌خواهید UI/UX را یاد بگیرید | Figma |
| پروژه جدید طراحی سایت دارید | Figma |
| روی اپلیکیشن و پروتوتایپ‌های تعاملی کار می‌کنید | Figma |
| سیستم طراحی پیچیده و مقیاس‌پذیر می‌سازید | Figma |
| همکاری هم‌زمان تیمی برایتان مهم است | Figma |
| پروژههای قدیمی و فایلهای زیادی در XD دارید | Adobe XD |
| از اکوسیستم Adobe و Creative Cloud استفاده می‌کنید و پروژه‌هایتان روی XD هستند | Adobe XD |
برای طراحی سایت Figma بهتر است یا Adobe XD؟
برای شروع یک پروژه جدید، قطعاً فیگما. در طراحی سایت، ساختار چیدمان و واکنش‌گرا بودن (Responsive) صفحات حرف اول را می‌زند. قابلیت Auto Layout در فیگما دقیقاً بر اساس منطق کدنویسی وب (مثل Flexbox) کار میکند؛ این یعنی رفتاری که شما برای اجزای سایت تعریف می‌کنید، در محیط Dev Mode مستقیماً و به شکل اصولی به کدهای تمیز برای برنامهنویس تبدیل می‌شود.
ادوبی ایکس‌دی ابزارهایی مثل Responsive Resize و Design Specs را دارد، اما چون دیگر به‌روزرسانی نمیشود، آن ارتباط عمیق و یکپارچه با برنامه‌نویسی وب را ارائه نمی‌دهد.
برای طراحی اپلیکیشن Figma بهتر است یا Adobe XD؟
در طراحی اپلیکیشن، شبیه‌سازی دقیق رفتار کاربر و جابه‌جایی بین صفحه‌ها (Interactions) مهم‌ترین بخش کار است. ادوبی ایکس‌دی با ابزار Auto-Animate هنوز هم انیمیشن‌های روان و بسیار خوبی برای جابه‌جایی‌های ساده می‌سازد.
اما فیگما در این بخش هم یک قدم بزرگ جلوتر است؛ با استفاده از متغیرها (Variables) و شروط منطقی، می‌توانید پروتوتایپ‌هایی بسازید که دقیقاً شبیه یک اپلیکیشن واقعی رفتار میکنند (مثلاً تغییر خودکار عدد سبد خرید با کلیک روی یک دکمه). وقتی این قابلیتهای تعاملی را کنار امکان مدیریت هم‌زمان دیزاین‌سیستم‌های پیچیده توسط چند طراح بگذاریم، فیگما انتخاب کاربردی‌تری است. ادوبی ایکس‌دی در اینجا فقط زمانی توجیه دارد که بخواهید اپلیکیشنی را آپدیت کنید که فایلهای قدیمی آن از قبل روی این نرم‌افزار ساخته شدهاند.
چرا Figma برای بیشتر پروژههای جدید مناسبتر است؟
برای یک کاربر مبتدی، Figma تقریباً بی‌رقیب است. نسخه رایگان Starter، اجرای تحت وب و منابع گسترده Figma Community شروع کار را ساده میکنند و برای یادگیری نیازی به سیستم قدرتمند یا نصب نرم‌افزار ندارید.
برای طراح حرفهای هم Figma امکاناتی مثل Variables، Auto Layout پیشرفته و Component Properties را در اختیار می‌گذارد؛ ابزارهایی که برای ساخت و مدیریت Design Systemهای پیچیده و مقیاس‌پذیر اهمیت دارند.
اگر طراحی سایت یا اپلیکیشن انجام می‌دهید، Dev Mode فرایند تحویل طرح به توسعه‌دهنده را ساده‌تر میکند. در پروتوتایپ هم میتوان از متغیرها و شروط منطقی استفاده کرد و نمونه‌های تعاملی‌تری ساخت.
در زمینه کار تیمی هم واقعیت این است که Figma از ابتدا با تمرکز بر همکاری هم‌زمان ساخته شده است. چند کاربر می‌توانند روی یک فایل کار کنند، کامنت بگذارند و از قابلیت‌هایی مثل Branching استفاده کنند.
پس Adobe XD چه زمانی هنوز کاربرد دارد؟
مهم‌ترین دلیل، پروژههای قدیمی (Legacy) است. اگر تیمی سال‌ها فایل، کامپوننت و Design System خود را روی XD ساخته باشد، مهاجرت به Figma می‌تواند زمان و هزینه داشته باشد. در چنین شرایطی ادامه کار روی پروژههای موجود ممکن است منطقی باشد.
همچنین آژانس‌ها یا تیم‌هایی که از قبل اشتراک کامل Creative Cloud دارند، ممکن است برای پروژههای کوچک و سریع همچنان از XD استفاده کنند.
نتیجه‌گیری
اگر بخواهیم خیلی ساده جمع‌بندی کنیم، Figma برای شروع مسیر جدید انتخاب بهتری است. نه فقط به‌خاطر امکاناتش، بلکه چون هنوز در حال توسعه است و مدام ابزارها و قابلیتهای تازه‌ای به آن اضافه می‌شود.
Adobe XD برای کسانی که از قبل با آن کار کردهاند و پروژههای قدیمی دارند، همچنان قابل استفاده است؛ اما برای کسی که امروز می‌خواهد یادگیری یا پروژه جدیدی را شروع کند، ادوبی ایکس‌دی در برابر فیگما حرف چندانی برای گفتن ندارد.
اگر تصمیم به کار با فیگما دارید، برای خرید اکانت فیگما می‌توانید از خدمات زرین‌پرداخت استفاده کنید.
